Roelf de Boer, voorzitter NVZ vereniging van ziekenhuizen:
‘De ziekenhuizen moeten de strategische bakens verplaatsen - en dat zal soms pijnlijk zijn’
Een huwelijk, zo omschreef voorzitter Roelf de Boer van de NVZ de relatie tussen de ziekenhuizen en de medisch specialisten - een huwelijk onder huwelijkse voorwaarden en met z’n gebruikelijks ups en downs. Een jaar geleden was er sprake van een huwelijkscrisis, omdat de medisch specialisten toen met veel kabaal protesteerden tegen de kabinetsplannen voor een andere bestuursstructuur. ‘Boekhouders die de baas worden in de spreekkamer’ - vooral die tekst was erg slecht gevallen bij de NVZ. Maar nu, een jaar later, staat de relatie er een stuk beter voor. Er ligt een akkoord tussen NVZ en de Orde van Medisch Specialisten over de modeltoelatingsovereenkomst en dat is volgens De Boer “winst, pure winst.”
De verantwoordelijkheden zijn in het akkoord scherp omschreven: het bestuur is eindverantwoordelijk voor de geïntegreerde medisch-specialistische zorg in de instelling en de specialist eerstverantwoordelijke voor de zorg aan de patiënten. Een harde waarborg kortom voor de professionele autonomie van de medisch specialist. Want een huwelijk is mooi, maar het functioneert toch het best als beide partners een beetje ongehuwd blijven, zo citeerde De Boer de actrice Claudia Cardinale.
Spreiding en concentratie
De volgende uitdaging voor de relatie is nu de op deze dag al vaker besproken spreiding en concentratie van zorg. De NVZ heeft de taak op zich genomen de alom bestaande plannen en ideeën om te zetten in daden en te zorgen dat het huwelijk daarbij geen averij oploopt. In november 2010 is al een eerste congres georganiseerd, waarbij de voordelen van concentratie helder op tafel kwamen.
Verder reizen
De kwaliteit van zorg neemt toe als we bij hoogcomplexe zorg volume-eisen stellen, dat was bekend. Maar bovendien leidt concentratie van complexe behandelingen in een beperkt aantal ziekenhuizen, of in regionale samenwerkingsverbanden, tot een doelmatiger gebruik van kostbare infrastructuur, personele voorzieningen en schaarse kennis. Het ziekenhuis kan dan ook sneller investeren in innovatieve (maar dure) technologie.
De patiënten moeten dan wel bereid zijn om daarvoor wat verder te reizen. Maar uit het brancherapport Zorg op Doorreis van de NVZ blijkt dat ze daartoe zeker bereid zijn.
Van Boxtel-richtlijn
De NVZ-voorzitter zei blij te zijn dat ook de verzekeraars zich in deze discussie mengen. Maar dan is wel van belang dat zij de normen van de wetenschappelijke verenigingen volgen en niet allemaal eigen normen gaan bedenken. “Je moet er niet aan denken dat we straks een CZ-norm, een Achmea-regel en een Van Boxtel-richtlijn hebben.”
Als vervolg op het congres van vorig jaar organiseert de NVZ in december nu een tweede bijeenkomst over het thema, deze keer met de nadruk op spreiding. Zoals de minister eerder op de dag al had aangegeven is het thema spreiding van evengroot belang als concentratie.
Chronische patiënten
Vooral (minder complexe) zorg voor chronische patiënten moet zo dicht mogelijk bij huis worden georganiseerd. Daarom organiseert de NVZ dit congres samen met vertegenwoordigers uit de curatieve zorg en de eerste lijn. De Boer: “Het gaat hier wel om een fors deel van de ziekenhuiszorg, met zestien procent van de totale omzet tegen zes procent die we besteden aan hoogcomplexe zorg. Bovendien is het een deel dat elk jaar met een procent stijgt. Dat moeten we dus goed regelen.”
Bakens verplaatsen
Welke gevolgen de spreiding en concentratie zullen hebben voor de ziekenhuizen is nog volstrekt onduidelijk, gaf ook De Boer toe. “Duidelijk is wel dat het de ziekenhuizen zal dwingen de strategische bakens te verplaatsen - en dat zal soms pijnlijk zijn.” Of er ziekenhuizen dicht moeten, is nog absoluut niet te voorspellen. Wel zullen sommige ziekenhuizen er anders uit gaan zien, andere diensten aanbieden, op nieuwe manieren gaan werken.
Arts en Auto in de praktijk
In elk geval is het bij een ingrijpende ontwikkeling als deze van belang dat we de keuzes samen maken, aldus De Boer: bestuurders en specialisten, maar ook personeel en patiënten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Zo kunnen we komen tot een nieuw zorgnetwerk. Een netwerk waarbinnen de ziekenhuisbestuurders en de medisch specialisten een krachtig team vormen. De bestuurders zullen er op moeten letten dat alles daarin zo efficiënt mogelijk wordt georganiseerd. Voor de medisch specialisten kan het betekenen dat ze soms wat meer moeten reizen. “Want als de patiënt niet naar de specialist kan komen, dan moet de specialist naar de patiënt. Een soort Arts en Auto in de praktijk…”
Rust en ruimte
De basis voor de nieuwe samenwerking ligt in de “hernieuwde trouwbelofte” die ziekenhuizen en medisch specialisten hebben gesloten in het recente akkoord over de toelatingsovereenkomst. “Die belofte geeft rust en ruimte”, aldus De Boer. “Op basis van onze goede relatie moeten we nu samen werken aan een nieuwe strategie voor de ziekenhuiszorg.” |
