Edith Schippers, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport:
‘Marktwerking is als het om zorg gaat een onnozele term’
“Het besef dat er iets moet veranderen wordt breed gedragen”, constateerde minister Schippers aan het begin van haar betoog. “Iedereen realiseert zich: als de economische groei stagneert en de overheid achttien miljard moet bezuinigen, dan is de extra uitgave van vijftien miljard voor de zorg echt iets bijzonders - en dan zullen we daar ook echt binnen moeten blijven. De zorg moet ook voor gewone mensen wel betaalbaar blijven.”
Minister Schippers toonde zich tevreden over de drie convenanten die gedurende haar nu eenjarige ambtstermijn zijn gesloten. Over het convenant Honoraria Medisch Specialisten, dat overigens nog wel ‘leiderschap’ vergt bij de verdeling van het geld binnen het ziekenhuis.
Over het convenant over gepast gebruik: “Prima akkoord. Zinnig en zuinig gebruik is een cruciale voorwaarde voor goede en betaalbare zorg - maar ook hier ligt nog een stevige opdracht voor de medisch specialisten. Er zijn nu te grote regionale verschillen als het gaat om de vraag of er behandeld wordt of niet.”
Pijnlijke kanten
En over het derde, meest besproken convenant: dat tussen de minister en de veldpartijen over prestatiebekostiging. Dat zal de ontwikkeling van kwaliteitsnormen en specialisaties versnellen. Het zal leiden tot concentratie als dat nodig is, maar als het beter is voor de kwaliteit ook tot de-concentratie. Het zal, kortom, bijdragen tot een zo slim mogelijk gebruik van de zorg. Waarbij de minister zeker begrip heeft voor de pijnlijke kanten van met name concentratie. “Ik snap heel goed dat dat niet altijd leuk is. Als je je elke dag uitslooft en dan te horen krijgt dat je een bepaalde ingreep niet meer mag doen, dan is dat zuur. En toch is het onvermijdelijk.”
Deugdelijke criteria
De drie akkoorden samen zorgen volgens Schippers voor een goede basis voor verdere vernieuwing van het stelsel. “Daarbij moet iedereen zijn verantwoordelijkheid nemen, zijn eigen rol spelen. De overheid moet u daarbij vooral niet voor de voeten lopen. De kwaliteit moet bewaakt worden met deugdelijke criteria - niet met nietszeggende indicatoren die alleen maar veel tijd kosten. Het kwaliteitsinstituut moet daarvoor zorgen. En dat moet ook geen enorm gebouw worden met honderden mensen, maar een klein instituut waarin we professionals op afroep kunnen inschakelen.”
Wat nou marktwerking
De minister vroeg tot slot wel extra aandacht voor de veiligheid. Bij haar aantreden was de afspraak dat vermijdbare sterfte en vermijdbaar letsel met de helft zou worden teruggebracht. De tussenstand is echter zorgelijk. Daar moet dus een tandje bijgezet, aldus Schippers.
Maar hoe denkt de minister nu eigenlijk over marktwerking en concurrentie, zo luidde een vraag uit de zaal. Hoe kun je concurreren en ook samenwerken? “Ach, marktwerking is als het om zorg gaat eigenlijk een onnozele term”, gaf Schippers onomwonden toe. “Iedereen is verplicht verzekerd, elke verzekeraar is verplicht te accepteren en de overheid stelt een hele lijst aan regels - dus wat nou marktwerking?”
Dynamiek
“Marktwerking is geen doel. Dynamiek wel - en bij de aanbodkant zie ik die ook. Bij de verzekeraars minder: er is geen nieuwe verzekeraar bij gekomen en de bestaande verschillen wel erg weinig van elkaar. Daar gaan we dus iets aan doen; het is tijd de vangnetten die we bij de introductie van het stelsel in 2006 hebben ingebouwd weg te trekken. Dat zal zeker schelen.” Juist als het gaat om beperking van het volume, om het tegengaan van onnodige zorg moeten verzekeraars wat haar betreft meer van zich laten horen. “Het convenant moet leiden tot een betere balans, tot meer counterveiling power. Als dat werkt, hoeft de overheid achteraf niet nog eens met de pet rond, omdat er wéér een overschrijding is. Zo moet het straks werken, want ik zeg één ding: van de burger kan ik niet nóg meer vragen.”
Zorg in de buurt
En de volgende stap? Die gaat over de eerste lijn en over deconcentratie - en daarvoor kondigde de minister, op een andere vraag uit de zaal, een nieuwe notitie aan met als titel Zorg in de buurt. “In het convenant spreken we namelijk niet alleen van concentratie, maar ook van spreiding. Daar is de opgave om alle zorg die niet in het ziekenhuis thuishoort terug te brengen in de wijken en buurten. Dat wordt echt nog een flinke klus. Ook voor mij, want de eerste lijn is veel minder overzichtelijk georganiseerd dan de tweede lijn en mijn ambitie om alle betrokkenen aan tafel te krijgen is op zich dus al niet makkelijk. Maar ik ga het wel doen. Met die nota als basis en een aantal financiële voorstellen ter ondersteuning. Dat is dus de volgende stap.” |
